PORADNIK
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ
Ryzyko stopy procentowej to wpływ zmian rynkowej stopy procentowej na finansową sytuację banku i (odrębnie) na sytuację Kredytobiorcy. W banku wyróżnia się pozycje wrażliwe i niewrażliwe na zmiany rynkowej stopy procentowej (szczególnie w krótkim okresie). Do niewrażliwych zaliczamy: gotówkę, rezerwę obowiązkowa w baku centralnym, nieruchomości posiadane przez bank. Wrażliwe natomiast są depozyty i kredyty.
Rodzaje badania ryzyka:
1. analiza luki (analiza niedopasowania) – rozpatruje się wybrane pozycje bilansu w wybranych okresach czasu, ale nie są uwzględniane pozycje o oprocentowaniu zmiennym.
2. badanie elastyczności stopy procentowej – stwarza możliwość analizy ryzyka zarówno pozycji stałej, jak i o zmiennej stopie procentowej; bada się tu w jakim stopniu zmiany rynkowej stopy procentowej wpływają na zmiany stopy procentowej w poszczególnych pozycji aktywów i pasywów.
3. analiza okresowa – stosowana jest głównie do oceny ryzyka stopy procentowej inwestycji w papiery wartościowe o stałym oprocentowaniu oraz całego bilansu; wykorzystuje się tutaj koncepcję wartości pieniądza w czasie.
4. modele symulacyjne oceny ryzyka stopy procentowej – są to komputerowe analizy symulacyjne sporządzane na podstawie wyżej opisanych metod.
CO OZNACZA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ DLA KREDYTOBIORCY ?
Ryzyko stopy procentowej to nic innego jak ryzyko zmiany oprocentowania kredytu, a co za tym idzie także zmiany wysokości płaconej raty kredytu. O ile marża jest niezmienna w całym okresie kredytowania, to druga składowa oprocentowania, stopa referencyjna jest zmienna. Kredytobiorca zaciągający zobowiązanie na 30 lat musi się liczyć z tym, że mogą zdarzyć się okresy, w których stopy referencyjne będą wyższe (wyższa będzie wtedy także rata płaconego kredytu); okresy spadku stóp referencyjnych będą także wpływać na wysokość comiesięcznych zobowiązań - raty będą niższe.
Poniżej znajduje się przykład ilustrujący tę zależność.
Załóżmy, że zaciągamy zobowiązanie w wysokości 300 tysięcy złotych na okres 30 lat. Stopa referencyjna - WIBOR 3M wynosi 4,2%, natomiast stała marża to 1,5%, oprocentowanie wynosi więc 5,7%, a rata - ok. 1741,20 PLN. Jeśli w przeciągu najbliższych kilku miesięcy WIBOR będzie wzrastał i np. za 6 miesięcy osiagnie poziom 4,9% to oprocentowanie kredytu wzrośnie do 6,4%, a rata do 1876,50 PLN. Jeśli zaś WIBOR nie będzie rósł, lecz zacznie spadać i za 6 miesięcy osiągnie poziom 3,5% to oprocentowanie kredytu spadnie do 5%, a sama rata zmniejszy sie do 1610 PLN. O ile w przypadku spadków Kredytobiorcy odczują pozytywnie spadek raty, o tyle w przypadku wzrostów bedą musieli płacić wyższą ratę - dlatego kwestią, którą należy przedyskutować ze swoim doradcą finansowym jest możliwość zabezpieczenia się na takie "nieprzewidziane" wypadki poprzez zbudowanie programu oszczędnościowego lub optymalizację budżetu domowego (wykwalifikowany doradca finansowy pomoże także przy tym).